Vì sao người dân tự bỏ công đếm xe qua trạm BOT để báo cáo Thanh tra, Kiểm toán nhà nước?

Sau vụ bị cướp bằng súng 2,2 tỈ đồng tại trạm thu phí Dầu Giây của VECE, dư luận luận nghi ngờ về gian dối trong phương án tài chính, kể cả khi Tổng cục Đường bộ đã tổ chức đợt kiểm tra đột xuất và thông báo kết quả. Mới đây, một nhóm tài xế và người dân đã tự nguyện lập nhóm tổ chức đếm xe để báo cáo cơ quan chức năng, thông tin rộng rãi trước công luận.

Theo đó, tại khu vực trạm BOT Ninh Lộc, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, một nhóm tài xế và người dân tại địa phương đã và đang thực hiện công việc đếm xe ô tô qua trạm. Sau khi kiểm đếm, nhóm sẽ gửi số liệu đếm được về Bộ GTVT, TTCP và Kiểm toán Nhà nước.

Hiện tại, nhóm đếm xe bằng phương pháp thủ công (sắp tới có thể được hỗ trợ bởi các ứng dụng CNTT về xếp hàng – PV). Dựa vào bảng thông báo loại xe mỗi khi có xe đi qua trạm, người đếm sẽ phân loại thành 9 loại với các mức phí như đã quy định.

Một bảng đếm thủ công của tài xế và người dân tại BOT Ninh Lộc – Ảnh: NVCC

“Chúng tôi thay nhau thực hiện theo 3 ca. Sáng từ 6h tới 14h, chiều từ 14h tới 20h và tối từ 20h đến 6h sáng. Do phải trực 24/24 nên chúng tôi dựng tạm một lán trại bên đường để thay nhau nghỉ ngơi và sạc điện thoại. Sau khi chúng tôi lập nhóm kiểm đếm xe, thì phía trạm BOT có lập hàng rào dây, cấm vào. Nhưng chúng tôi đã cam kết với trạm BOT sẽ không làm ảnh hưởng đến hoat động thu phí của trạm”, ông Nguyễn Minh Hùng, đại diện nhóm tài xế và người dân cho biết.

Nói với TTO, đại diện trạm BOT Ninh Lộc, ông Vũ Hải Long – Phó Giám đốc Công ty CP Đèo Cả Khánh Hòa – cho rằng việc người dân giám sát ảnh hưởng đến an ninh trật tự của trạm, tâm lý nhân viên, tâm lý lái xe và an toàn giao thông khu vực trạm.

Về lý do tài xế và người dân ở Khánh Hòa tự nguyên bỏ thời gian, công sức ra kiểm đếm xe ô tô qua trạm BOT, theo tìm hiểu của PV, là bởi sau vụ cướp có vũ trang 2,2 tỉ đồng tại trạm thu phí Dầu Giây (thuộc dự án cao tốc TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây), tài xế dư luận đã đặt dấu hỏi vệ sự trung thực, minh bạch trong báo cáo tài chính của chủ đầu tư BOT.

Người dân và tài xế tự nguyện ra BOT kiểm đếm lượng ô tô qua trạm – Ảnh: FBNV.

Tiếp đó, Tổng cục Đường bộ đã tổ chức đợt kiểm tra đột xuất và cho biết: Đoàn đã kiểm tra hồ sơ thu phí tại trạm Dầu Giây từ 28/1 đến 8/2/2019. Kết quả, hồ sơ lưu tại trạm thể hiện: Trong 10 ngày trên, trạm thu được 13.271.810.000 đồng, trung bình một ngày đêm (3 ca) thu được 1.105.984.00 đồng. Trong tổng tiền thu được, đã nộp vào tài khoản của công ty mẹ VEC 10.586.730.000 đồng; trong khi số tiền bị cướp đi là 2.220.000.000 đồng, và như vậy số tiền thu phí còn tồn trong quỹ 465.080.000 đồng.

Cùng với các số liệu trên, Tổng cục Đường bộ cũng kết luận rằng với kết quả kiểm tra tại đây, thể hiện các chứng từ được lập đầy đủ, quy trình hoạt động đúng theo quy định của Quy trình tổ chức hoạt động thu phí đường cao tốc TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây; Qua kiểm tra cho thấy các thông số trên là khớp với báo cáo của VEC về tình hình hoạt động thu phí tại đây…

Người dân dựng tạm lán trại gần BOT Ninh Lộc để thay nhau nghỉ ngơi và sạc điện thoại.

Tuy nhiên, báo cáo của Tổng cục Đường bộ cũng cho thấy trạm BOT này có hiện tượng “lỗi không đồng bộ thời gian của các video làn, video cabin”; “không sao lưu đầy đủ dữ liệu video theo quy định của Bộ GTVT”;… khiến dư luận và tài xế tiếp tục đặt dấu hỏi về sự trung thực.

Hiện tại, ngoài BOT Ninh Lộc (tỉnh Khánh Hòa), một số nhóm tài xế thường xuyên sử dụng dịch vụ BOT giao thông tại các địa phương khác cũng đã lên kế hoạch tổ chức tự nguyện kiểm đếm lượng xe ô tô qua các trạm BOT để báo cáo cơ quan thanh kiểm tra trung ương và địa phương. Phương pháp kiểm đếm và công nghệ hỗ trợ (camera, thuật toán,…) vẫn chưa được tiết lộ.

Riêng tại BOT Ninh Lộc, theo thông tin các tài xế cung cấp, số tiền kiểm đếm thủ công ban đầu là rất “bất ngờ”.

Trạm thu phí Ninh Lộc (tại vị trí km1425+200 quốc lộ 1, thuộc xã Ninh Lộc, thị xã Ninh Hòa) được Công ty cổ phần đầu tư BOT Đèo Cả Khánh Hòa thực hiện thu phí hoàn vốn cho dự án đầu tư xây dựng mở rộng Quốc lộ 1 đoạn km1374+525 – km1392 và đoạn km1405 – km1425+500 qua tỉnh Khánh Hòa theo hình thức BOT.

Theo Báo Đất Việt, trạm BOT Ninh Lộc nhằm thu phí hoàn vốn cho dự án BOT Quốc lộ 1A phía Bắc tỉnh Khánh Hòa. Từ cuối năm 2017, trạm đã bị các lái xe người địa phương phản ứng về vị trí đặt trạm, đi chặng đường ngắn nhưng phải trả phí cho cả chặng, đã xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông, mất an ninh trật tự,…

Sau đó, chủ đầu tư đã đối thoại, thực hiện miễn, giảm cho một số loại xe tại 16 xã, phường xung quanh trạm. Nhưng một thời gian sau, tình trạng phản đối thu phí trạm BOT Ninh Lộc vẫn diễn ra vì các tài xế cho rằng chủ đầu tư không giữ đúng lời hứa…